Çocuğun gece ağzı açık uyuması, horlaması veya sürekli burundan nefes almakta zorlanması ailelerin sık fark ettiği belirtilerdendir. Bu yakınmaların nedenlerinden biri geniz eti (adenoid) büyümesi olabilir.
Geniz eti özellikle çocukluk döneminde bağışıklık sisteminin bir parçası olan lenfoid dokudur. Geniz etinin büyük olması tek başına hastalık veya ameliyat gerekliliği anlamına gelmez. Önemli olan çocuğun burun solunumunu, uykusunu, orta kulak fonksiyonlarını ve günlük yaşamını ne ölçüde etkilediğidir.
Çocuklarda geniz eti belirtileri nelerdir?
Geniz eti burun boşluğunun arkasında, geniz bölgesinde bulunur. Büyüdüğünde burundan geçen hava akımını etkileyebilir. Çocuklarda görülebilecek belirtiler arasında:
- Ağzı açık uyuma
- Gece horlama
- Burundan rahat nefes alamama
- Sürekli veya tekrarlayan burun tıkanıklığı
- Uykuda huzursuzluk
- Ağızdan nefes alma alışkanlığı
- Burundan konuşuyormuş gibi ses değişikliği
- Tekrarlayan orta kulak problemleri
- Kulakta sıvı birikmesi
- İşitmede azalma şüphesi
Bu belirtilerin her biri yalnızca geniz etine özgü değildir. Burun ve geniz bölgesindeki diğer nedenlerin de KBB muayenesinde değerlendirilmesi gerekir.
Çocuğum neden ağzı açık uyuyor?
Çocuğun uyurken sürekli ağzını açık tutması, burundan yeterince rahat nefes alamadığının bir işareti olabilir. Geniz eti büyümesi çocukluk çağında bunun sık karşılaşılan nedenlerinden biridir.
Ancak burun tıkanıklığı, alerjik durumlar ve burun içindeki başka problemler de ağızdan solunuma neden olabilir. Bu nedenle yalnızca çocuğun ağzı açık uyumasına bakılarak geniz eti ameliyatı kararı verilmez.
Çocuklarda horlama geniz etinden kaynaklanabilir mi?
Evet. Büyümüş geniz eti üst hava yolunu daraltarak uyku sırasında horlamaya katkıda bulunabilir. Büyük bademcikler de aynı probleme eşlik edebilir.
Her horlayan çocukta geniz eti ameliyatı gerekmez. Ancak horlamaya uykuda nefes duraklamaları, zorlanarak nefes alma veya belirgin huzursuz uyku eşlik ediyorsa hava yolunun değerlendirilmesi önemlidir.
Geniz eti kulakta sıvı ve işitme sorununa neden olabilir mi?
Geniz eti, orta kulağın havalanmasını sağlayan östaki tüplerinin genize açıldığı bölgeye yakın yerleşimlidir. Bazı çocuklarda geniz eti ve bu bölgedeki problemler orta kulağın havalanmasını etkileyerek kulakta sıvı birikimi ile ilişkili olabilir.
Orta kulakta sıvı her zaman ağrı yapmaz. Bazen aileler çocuğun televizyonun sesini yükseltmesi, söylenenleri tekrar sorması veya öğretmeninin işitmeyle ilgili bir sorun fark etmesi üzerine durumu anlayabilir.
Bu durumda kulak muayenesi ve gerektiğinde işitmenin değerlendirilmesi geniz eti değerlendirmesinin bir parçası olabilir.
Her büyük geniz eti ameliyat edilmeli mi?
Hayır. Geniz etinin büyük görülmesi tek başına ameliyat nedeni değildir.
Ameliyat gerekliliği değerlendirilirken geniz etinin çocuğun burun solunumu ve uykusu üzerindeki etkisi, eşlik eden bademcik büyüklüğü, tekrarlayan kulak problemleri, orta kulakta sıvı bulunması ve diğer klinik bulgular birlikte ele alınır.
Belirgin yakınması olmayan bazı çocuklarda takip yeterli olabilir.
Geniz eti ameliyatı (adenoidektomi) ne zaman düşünülebilir?
Adenoidektomi, geniz eti dokusunun cerrahi olarak çıkarılması işlemidir. Çocuğun klinik durumuna göre; geniz eti büyümesine bağlı belirgin burun solunumu problemi, uyku sırasında hava yolu yakınmaları veya bazı tekrarlayan ya da devam eden orta kulak problemlerinde cerrahi tedavi değerlendirilebilir.
Ameliyat kararı yalnızca tek bir belirtiye veya geniz etinin büyüklüğüne göre değil, çocuğun bütün klinik bulguları değerlendirilerek verilmelidir.
Bademcik ve geniz eti birlikte değerlendirilir mi?
Evet. Özellikle horlama ve uyku sırasında solunum problemi bulunan çocuklarda geniz eti ve bademcikler birlikte değerlendirilmelidir.
Bazı çocuklarda problem ağırlıklı olarak geniz etiyle ilişkiliyken, bazılarında büyük bademcikler de hava yolundaki daralmaya katkıda bulunabilir. Bu nedenle her çocuk için aynı cerrahi yaklaşım uygun değildir.
Tekrarlayan bademcik enfeksiyonları veya bademcik ameliyatının hangi durumlarda değerlendirildiği hakkında ayrıntılı bilgi için
Bademcik Ameliyatı Ne Zaman Gerekir? sayfasını okuyabilirsiniz.
Geniz eti ameliyatından sonra dönem nasıl geçer?
Ameliyat sonrası süreç çocuğun yaşına, yapılan işlemin kapsamına ve aynı seansta başka bir işlem uygulanıp uygulanmadığına göre değişebilir.
Çocukların sıvı alımı, beslenmesi, aktivitesi ve kullanılacak ilaçlarla ilgili öneriler ameliyat sonrasında aileye anlatılır. Bademcik ameliyatının da yapıldığı çocuklarda iyileşme süreci yalnızca geniz eti ameliyatı yapılan çocuklardan farklı olabilir.
Ameliyat sonrasında beklenmeyen kanama, solunum güçlüğü veya çocuğun genel durumuyla ilgili belirgin bir sorun gelişmesi durumunda tıbbi değerlendirme gerekir.
Çocuk KBB değerlendirmesi
Geniz eti, bademcik, horlama ve çocukluk çağındaki kulak problemleri çoğu zaman birbirinden tamamen bağımsız değildir. Çocuğun yakınmalarının birlikte değerlendirilmesi uygun yaklaşımın belirlenmesine yardımcı olur.
Çocuklarda sık görülen diğer kulak, burun ve boğaz sorunları için
Çocuk KBB: Sık Görülen Kulak, Burun ve Boğaz Sorunları sayfasına dönebilirsiniz.
Tekrarlayan bademcik enfeksiyonları ve tonsillektomi hakkında bilgi için
Bademcik Ameliyatı Ne Zaman Gerekir? sayfasına geçebilirsiniz.
